Trang chủ > Quốc tế, Trung Quốc > Biển Ðông nổi bật trong chuyến đi Tổng tham mưu trưởng Mỹ tại Bắc Kinh

Biển Ðông nổi bật trong chuyến đi Tổng tham mưu trưởng Mỹ tại Bắc Kinh

Tháng Bảy 10, 2011

BẮC KINH 9-7 (Người Việt TH) – Tổng tham mưu trưởng Liên Quân Mỹ, Ðô Ðốc Mike Mullen, đến Bắc Kinh ngày Thứ Bảy, bắt đầu cuộc thăm viếng 5 ngày để trả lễ cuộc thăm viếng của Tướng Trần Bỉnh Ðức, tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc hồi tháng 5 vừa qua.

Ðô Ðốc Mike Mullen, tham mưu trưởng Liên Quân Mỹ (trái) bắt tay Tướng Trần Bỉnh Ðức (phải) tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc khi ông này đến Ngũ Giác Ðài ngày 18 tháng 5, 2011. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

Bề ngoài là đáp lễ, nhưng trong thực tế, giới chuyên gia phân tích tin rằng nội dung nổi bật trong cuộc thảo luận của ông Mullen ở Bắc Kinh là sự căng thẳng về tranh chấp biển Ðông giữa Trung Quốc với các nước trong khu vực, đặc biệt là Việt Nam và Philippines.

Chuyến thăm viếng diễn ra cùng với thời gian chiến hạm của Mỹ, Nhật và Úc mở cuộc tập luyện hỗn hợp ngay trên biển Ðông, ngoài khơi Brunei. Hành động có thể làm Bắc Kinh tức giận vì họ tuyên bố chủ quyền gần hết biển Ðông.

Cách đây 4 năm, Mỹ từng tập luyện hải quân với 2 nước khác cùng một lúc, nhưng chưa hề tổ chức ở biển Ðông.

Bộ Quốc Phòng Mỹ cố làm cho cảm tưởng của cuộc tập luyện được hiểu là nhỏ bé, “ở cấp độ thấp” cũng như thanh minh là “không gửi tín hiệu gì” cho Trung Quốc.

Ngay trước khi cuộc tập luyện 3 nước được loan báo, giới ngoại giao ở Bắc Kinh tin rằng vấn đề biển Ðông bao trùm chuyến đi của ông Mullen.

Ông là tham mưu trưởng Liên Quân của Hoa Kỳ đến Bắc Kinh lần đầu kể từ năm 2004 đến nay. Hồi tháng 1, Bộ Trưởng Quốc Phòng Robert Gates tới Bắc Kinh thì nước này cho quảng bá tin tức thử “máy bay tàng hình” J-20.

Tướng Trần Bỉnh Ðức đến Hoa Thịnh Ðốn mang theo thông điệp bảo đảm là Bắc Kinh không tượng trưng cho một đe dọa quân sự nào cho Mỹ. Ông Mullen cũng mang theo một thông điệp tương tự khi ông sẽ thăm một số cơ sở quân sự, gặp các nhà lãnh đạo chính trị và quân sự Trung Quốc, gồm cả Hồ Cẩm Ðào, chủ tịch, và Tập Cận Bình, phó chủ tịch, kẻ dự trù sẽ lên thay ông Ðào, theo giới quan sát thời sự.

Dù hai bên đang cố gàn gắn mối quan hệ bị phá hỏng vì vụ Mỹ bán võ khí cho Ðài Loan, tranh chấp biển Ðông dấy lên khá ồn ào trong năm nay. Ngoài thủy sản phong phú, trữ lượng dầu khí tin rằng vô cùng lớn lao nằm dưới lòng biển là cái gốc của vấn đề.

Nhiều nước tranh chấp, trong đó có Việt Nam muốn lực lượng Mỹ hiện diện mạnh hơn trên biển Ðông. Nhiều nhà chính trị ở Hoa Thịnh Ðốn cũng hối thúc chính phủ có thái độ tích cực hơn để chống lại chủ trương bá quyền nước lớn của Bắc Kinh trong khu vực.

Về phía Bắc Kinh, họ luôn luôn chống đối lại sự can thiệp của Mỹ ở biển Ðông cũng như chống lại đa phương hóa các cuộc hòa đàm giải quyết tranh chấp.

Năm nay tranh chấp biển Ðông nóng hẳn lên sau các vụ tàu Trung Quốc bắn dọa tàu đánh cá, cản tàu thăm dò dầu khí của Phi. Ðồng thời, cắt cáp tàu thăm dò dầu khí và ngăn cản ngư dân Việt Nam đánh cá. Ðặc biệt, các vụ cắt cáp xảy ra ở sâu bên trong phạm vi đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam, theo qui định của Công Ước Quốc Tế về Luật Biển 1982 mà Trung Quốc và Việt Nam đều là thành viên.

Phi tố cáo tàu Trung Quốc xâm phạm hải phận của Phi 9 lần những tháng gần đây. Không thấy Hà Nội đưa ra các con số thống kê nhưng ít nhất, thấy có hai lần cắt cáp cuối tháng 5 sang đầu tháng 6 và rất nhiều tàu đánh cá Trung Quốc đánh bắt hải sản sâu trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Ngày Thứ Sáu 8 tháng 7, Ngoại Trưởng Philippines Albert del Rosario đến Bắc Kinh gặp Ngoại Trưởng Dương Khiết Trì. Người ta tin chủ đề chính của chuyến đi này cũng về tranh chấp chủ quyền biển đảo trên biển Ðông. Nhưng bản tin của Tân Hoa Xã chỉ nói cuộc gặp gỡ giữa hai bên nhằm “nỗ lực chung bảo vệ hòa bình, ổn định cho khu vực biển Ðông” phù hợp với bản tuyên bố về Qui Ước Ứng Xử trên Biển Ðông mà ASEAN đã ký với Trung Quốc hồi năm 2002.

Bản tuyên bố này với lời lẽ mơ hồ, cam kết giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình và bày tỏ kềm chế. Tuy nhiên, không có một bộ qui tắc ứng xử trên biển đi kèm cho đến nay. Các bên đang bàn thảo qua lại về một bộ qui tắc ứng xử nhưng có vẻ rất khó đạt đồng thuận sớm sủa như người ta trông đợi.

Nhiều phần, vấn đề biển Ðông sẽ là một trong những đề tài chính của cuộc họp Diễn Ðàn Khu Vực do ASEAN tổ chức ở Bali, Indonesia vào tuần tới. Ngoài 10 nước ASEAN, sẽ có thêm 17 nước khác cũng quan tâm đến vấn đề an ninh của khu vực tham dự, trong đó sẽ có cả Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Ðộ, Nga, Hàn Quốc, Úc, Tân Tây Lan, v.v…

%d bloggers like this: