Trang chủ > Quốc tế, Trung Quốc > Hoa Kỳ, Trung Quốc bàn về vấn đề Biển Đông

Hoa Kỳ, Trung Quốc bàn về vấn đề Biển Đông

Tháng Bảy 13, 2011

Bay Vút: Các cuộc họp quân sự cấp cao Mỹ-Trung mới đây tại Bắc Kinh đã cho thấy những khác biệt liên quan đến các hoạt động quân sự của Hoa Kỳ tại Biển Đông trong bối cảnh có căng thẳng ngày càng tăng giữa Trung Quốc và các nước láng giềng trong khu vực.

 
[title]

Hàng không mẫu hạm USS George Washington của Mỹ. [Nguồn: US Navy/ABC]

Từ ngày 10/7, Đô đốc Mike Mullen, Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ, đã có chuyến công du kéo dài 4 ngày tới Trung Quốc.

Chuyến viếng thăm của ông Mullen diễn ra cùng thời điểm với cuộc triển lãm vũ khí BRIDEX2011 tại Brunei, về phía Nam Biển Đông, với sự góp mặt của Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Indonesia, New Zealand, Nhật Bản và Australia. Đại tá John Kirby, phát ngôn viên của Đô đốc Mullen, gọi cuộc triển lãm là “diễn tập tự do hàng hải trong vùng biển quốc tế” và nhấn mạnh rằng nó “không đe dọa bất cứ quốc gia nào trong khu vực”.

Hoạt động tại Biển Đông được coi là khá nhạy cảm khi căng thẳng giữa Trung Quốc với Việt Nam và Philippines gia tăng vì vấn đề chủ quyền.

Tháng trước, Thượng viện Hoa Kỳ đã ra nghị quyết chỉ trích cách hành xử của Trung Quốc với một số quốc gia láng giềng trong một vài sự việc ở Biển Đông. Ngay sau đó, phía Trung Quốc phản đối nghị quyết này và nhấn mạnh rằng, căng thẳng cần được giải quyết bởi các bên trực tiếp liên quan.

Ngay sau khi có các căng thẳng trên Biển Đông, hải quân Hoa Kỳ đã lần lượt có các hoạt động diễn tập với Philippines và dự kiến với Việt Nam vào giữa tháng này.

Tại cuộc họp báo chung sau hội đàm với Đô đốc Mike Mullen, Tổng tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, tướng Trần Bỉnh Đức đã cố gắng che đậy thái độ không hài lòng của Bắc Kinh với các hoạt động quân sự này của Hoa Kỳ.

“Mặc dù phía Mỹ đã nhiều lần thể hiện rằng không có ý can thiệp vào các tranh chấp về Biển Nam Trung Hoa (Biển Đông) nhưng những việc làm trên lại phát đi tín hiệu trái ngược”, tướng Trần nói. Ông cho rằng tiến hành các hoạt động như vậy vào thời điểm này là “cực kỳ không thích hợp” mặc dù trước đây Hoa Kỳ đã từng có các hoạt động tương tự.

Quan hệ quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc ‘nguội lạnh’ sau khi Mỹ công bố bán vũ khí cho Đài Loan và có các vụ tấn công tin tặc xuất phát từ Trung Quốc nhằm vào Mỹ. Căng thẳng dịu đi khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates tới Bắc Kinh hồi tháng 1, theo sau là chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tới Washington.

Nhưng những tháng gần đây, quan điểm về vấn đề lãnh thổ của Bắc Kinh ở Biển Đông và những cáo buộc quấy rối từ các quốc gia khác cũng tuyên bố chủ quyền đối với các đảo còn đang tranh chấp đã trở thành một mối quan tâm đối với Washington.

Phát biểu tại Bắc Kinh, Đô đốc Mike Mullen chỉ ra xu hướng Trung Quốc cùng các nước khác tăng cường những nỗ lực hiện đại hóa quân đội. Ông cho rằng việc các quốc gia đầu tư vào lực lượng vũ trang là điều bình thường trong tiến trình phát triển, nhưng đồng thời nhấn mạnh “sức mạnh quân sự lớn hơn phải đi kèm với trách nhiệm lớn hơn, hợp tác mạnh mẽ hơn và… minh bạch hơn”.

“Nếu không có những yếu tố này, việc tăng cường sức mạnh quân sự trong khu vực của các bạn, thay vì làm cho khu vực ổn định và an ninh hơn, lại có thể có tác dụng ngược lại”, ông Mullen nói.

Giải pháp đa phương hay song phương?

Hoa Kỳ muốn thấy một giải pháp khu vực hoặc quốc tế cho những căng thẳng ngày càng gia tăng tại Biển Đông nhưng Trung Quốc lại muốn giải quyết các khác biệt về lãnh thổ với Philippines và Việt Nam trên cơ sở song phương. Cho đến nay, mọi nỗ lực giải quyết các vấn đề này vẫn chưa đi đến đâu.

Theo Raul Hernandez, Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Philippines, trong chuyến thăm Bắc Kinh tuần trước, Ngoại trưởng Philippines del Rosario đã gợi ý với người đồng cấp Trung Quốc, ông Dương Khiết Trì, rằng Philippines và Trung Quốc nên đưa mọi việc ra Tòa án Quốc tế về Luật Biển nhưng phía Trung Quốc chưa có hồi đáp.

Hiện Philippines, nước đã đệ trình phản đối chính thức việc Trung Quốc quấy nhiễu lên Liên Hợp Quốc vào tháng Tư, muốn đưa Bắc Kinh ra tòa án Liên Hợp Quốc.

Tuy nhiên, theo nhận định của Russell Smith, cựu tùy viên quân sự của Úc tại Trung Quốc và hiện là Giám đốc quốc phòng và an ninh tại Châu Á-Thái Bình Dương cho tổ chức tư vấn thông tin IHS, việc này chưa chắc sẽ đạt được gì.

“Nếu đạt được gì đó tại Liên Hợp Quốc thì Trung Quốc cũng sẽ nhanh chóng phản đối vì họ muốn tiến hành ngoại giao trên cơ sở song phương”, ông Smith nhận định. Ông cũng cho rằng trong chuyến viếng thăm này của Đô đốc Mullen, Trung Quốc sẽ tiếp tục đề nghị Mỹ đứng ngoài trong chuyện tranh chấp Biển Đông.

Tuy nhiên, Washington tin rằng lực lượng hải quân của mình hiện diện trong khu vực sẽ giúp giảm nhiệt những căng thẳng giữa các quốc gia trong Biển Đông.

“Sự hiện diện và ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc đóng một vai trò quan trọng, trên thực tế là vai trò then chốt, tại Châu Á. Nhưng rất cần nhấn mạnh rằng sự đi lên của Trung Quốc không đồng nghĩa với sự đi xuống của Hoa Kỳ”, Đô đốc Mullen nói.

Hoa Kỳ tìm cách bao vây Trung Quốc?

Trước những hoạt động quân sự của Hoa Kỳ với các nước trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, phía Trung Quốc e ngại rằng sẽ bị Hoa Kỳ bao vây. Nhưng theo phân tích của Russell Smith, đây không phải là mục tiêu của Hoa Kỳ.

Ông phát biểu: “Khi nhìn vào sự trỗi dậy của Trung Quốc cùng với việc họ tăng ngân sách cho xây dựng năng lực quân sự, Đô đốc Mullen muốn thực sự hiểu họ muốn gì về mặt chiến lược. Trung Quốc về cơ bản đang cố gắng bảo đảm rằng Hoa Kỳ không can dự quá nhiều hoặc tìm cách cô lập họ. Và Hoa Kỳ chắc chắn hoan nghênh Trung Quốc cùng hợp tác quân sự với họ ngay khi có cơ hội”.

Hồi giữa tháng 5, Tổng tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc Trần Bỉnh Đức đã có chuyến thăm chính thức kéo dài một tuần tới Hoa Kỳ, như là một phần nỗ lực nhằm thực hiện thoả thuận về việc phát triển mối quan hệ song phương được Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào và Tổng thống Mỹ Barack Obama đạt đuợc trước đó.

Đây là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đến Mỹ trong vòng 7 năm trở lại đây.

Trong thời gian ở thăm Trung Quốc, Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc đã có các cuộc hội đàm với Đô đốc Mike Mullen, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates, Ngoại trưởng Hillary Clinton và Cô vấn An ninh của Tổng thống, ông Tom Donilon.

Tướng Trần cũng thăm một loạt căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ như căn cứ hải quân Norfolk, căn cứ không quân Fort Stewart, Nellis và trung tâm huấn luyện quốc gia của quân đội Mỹ, những nơi ít được mở cho các nhà lãnh đạo quân sự đến thăm trong nhiều năm nay.

Advertisements
%d bloggers like this: